Zekat Hesaplama 2026: Nisap Miktarı ve Hesaplama Aracı

Zekat hesaplama aslında tek bir cümleye sığar: Bir yıl boyunca elinde kalan nakit, altın ve ticaret malının toplamından borçlarını düş; kalan tutar nisabı (80,18 gram altın değeri) geçiyorsa, bu net servetin yüzde 2,5’ini (yani 1/40’ını) zekat olarak verirsin. 28 Haziran 2026 itibarıyla gram altın yaklaşık 6.130 TL olduğundan nisap sınırı kabaca 491.500 TL seviyesindedir. Aşağıdaki araca varlıklarını gir, hem nisabı geçip geçmediğini hem de ödemen gereken zekat tutarını saniyede gör.

Not: Araç bilgilendirme amaçlıdır. Gram altın fiyatı her gün değişir; en doğru sonuç için hesaplama yaptığınız günün güncel gram altın değerini girin. Resmî ve bağlayıcı hesaplama için Diyanet İşleri Başkanlığı’nın zekathesapla.tdv.org aracına da bakabilirsiniz.

Zekat nedir, kimler için farzdır?

Zekat, İslam’ın beş şartından biridir ve belirli bir servete sahip Müslümanların, mallarının bir kısmını her yıl ihtiyaç sahiplerine vermesini ifade eder. Sözlükte “artma, bereket, temizlenme” anlamlarına gelir; çünkü zekat hem malı arındırır hem de toplumdaki gelir uçurumunu kapatır. Namaz nasıl bedenle yapılan bir ibadetse, zekat da mülkle yapılan bir ibadettir.

Zekatın farz olması için tek başına zengin olmak yetmez. Diyanet İşleri Başkanlığı’nın belirttiği şartlar şöyledir: kişinin Müslüman, hür, akıl sağlığı yerinde ve buluğ çağına ermiş olması; temel ihtiyaçlarından ve borçlarından fazla, nisap miktarına ulaşan bir mala sahip olması; ve bu malın üzerinden kameri (hicri) takvime göre tam bir yıl geçmiş olması gerekir. Bu bir yıllık süreye fıkıhta “havelânü’l-havl” denir.

Nisap miktarı 2026 ne kadar?

Nisap, zekatın farz olması için gereken asgari zenginlik sınırıdır. Bu sınırın altında kalan kişi dinen “fakir” sayılır ve zekat vermekle yükümlü değildir; hatta kendisi zekat alabilir. Diyanet, fakirin lehine olacak şekilde nisap ölçüsünü 80,18 gram altın (ya da 561 gram gümüş) değeri olarak belirler.

Nisap altın cinsinden sabit (80,18 gram) olsa da TL karşılığı, gram altın fiyatına göre her gün değişir. 28 Haziran 2026 tarihinde gram altın yaklaşık 6.130 TL olduğunda nisabın TL karşılığı şöyle hesaplanır:

• 80,18 gram × 6.130 TL ≈ 491.500 TL
• Net varlığı bu tutarı geçen kişi dinen zengin sayılır ve zekat verir.
• Net varlığı bu tutarın altında kalan kişiye zekat farz değildir.

Gram altın fiyatı düştüğünde nisabın TL karşılığı da düşer, yükseldiğinde artar. Bu yüzden zekat hesaplamanızı yaptığınız günün güncel altın fiyatını esas almanız gerekir. Yukarıdaki araçta “güncel gram altın fiyatı” alanını değiştirerek nisap sınırını anında güncelleyebilirsiniz.

Zekat nasıl hesaplanır? Adım adım

Zekat hesaplama mantığı sade. Karmaşık görünen tek şey, hangi malların hesaba katılacağını bilmek. İşte sıralı yol haritası:

1. Zekata tabi varlıklarını topla: Nakit para, banka mevduatı, altın, gümüş, döviz, ticaret malları, hisse senetleri ve tahsil edilmesi kuvvetle muhtemel alacaklarını TL cinsinden topla.
2. Borçlarını düş: Vadesi gelmiş borçlarını ve bir yıl içinde ödenecek taksitleri toplam varlığından çıkar. Geriye kalan tutar “net zekata tabi servet”tir.
3. Nisapla karşılaştır: Net servetin 80,18 gram altın değerini (güncel TL karşılığı) geçiyor mu? Geçmiyorsa zekat yoktur.
4. Bir yıl şartını kontrol et: Bu servete sahip olalı kameri takvimle bir yıl olmuş mu? Olmuşsa zekat zamanı gelmiştir.
5. Yüzde 2,5’i hesapla: Net servetin 40’ta birini, yani yüzde 2,5’ini hesapla. Bu, vermen gereken zekat tutarıdır.

Örnek hesaplama

Diyelim ki bir kişinin durumu şöyle: 250.000 TL nakit ve banka parası, 180.000 TL değerinde altın, 100.000 TL ticaret malı, 50.000 TL de borcu var.

• Toplam varlık: 250.000 + 180.000 + 100.000 = 530.000 TL
• Net servet: 530.000 − 50.000 = 480.000 TL
• Nisap (28.06.2026): 80,18 × 6.130 ≈ 491.500 TL
• Sonuç: 480.000 TL, nisabın (491.500 TL) altında kaldığı için zekat farz değildir.

Bu örnek, nisabın ne kadar belirleyici olduğunu gösteriyor: Borç düşülünce net servet sınırın hemen altına indi. Eğer kişinin borcu 50.000 değil de 20.000 TL olsaydı, net servet 510.000 TL olacak ve zekat farz olacaktı; bu durumda zekat 510.000 × yüzde 2,5 = 12.750 TL olurdu.

Hangi mallar zekata tabidir?

Altın ve gümüş zekatı

Altın ve gümüş, ister külçe ister ziynet (takı) olarak bulunsun, nisaba ulaşıyorsa zekata tabidir. Altının nisabı 80,18 gram, gümüşün nisabı 561 gramdır. Kadınların kullandığı altın takıların zekata tabi olup olmadığı konusunda mezhepler arasında görüş farkı vardır; Hanefi mezhebine göre ziynet altını da nisaba ulaşırsa zekata tabidir. Altın zekatı hesaplama yaparken, sahip olunan gramı güncel gram altın fiyatıyla çarpıp TL değerini bulmak ve bunun yüzde 2,5’ini ayırmak yeterlidir.

Para zekatı (nakit ve mevduat)

Para zekatı, nakit para, banka hesabındaki mevduat, döviz ve vadeli hesapları kapsar. Para tek başına nisaba ulaşmasa bile, altın ve ticaret mallarıyla birlikte değerlendirilir; çünkü bunların hepsi “artıcı mal” kabul edilir ve birbirine eklenerek nisap hesaplanır. Yani 60.000 TL nakit ile nisabın altında kalan biri, üstüne yeterli altına sahipse toplamda nisabı geçebilir ve zekat yükümlüsü olur.

Ticaret malı zekatı

Alım satım amacıyla elde tutulan her şey ticaret malıdır: dükkândaki stoklar, satılık arsa ve gayrimenkuller, ticari araçların envanteri, hisse senetleri. Bunların zekatı, yıl sonundaki güncel piyasa (satış) değeri üzerinden hesaplanır. Kişinin oturduğu ev, kullandığı otomobil, ev eşyası gibi temel ihtiyaç malları ise zekata tabi değildir; çünkü bunlar “artıcı” değil, kullanım malıdır.

Diğer mallar

Tarım ürünlerinin zekatı (öşür), hayvanların zekatı (sâime) ve toprak altı kaynaklarının zekatı, kendine has oran ve ölçülere sahiptir ve yukarıdaki yüzde 2,5’lik orandan farklı işler. Bu yazıdaki araç, çoğu insanı ilgilendiren nakit, altın ve ticaret malı zekatını kapsar.

Zekat kimlere verilir?

Kur’an-ı Kerim, zekatın verilebileceği sekiz sınıfı Tevbe suresi 60. ayette açıkça sayar:

• Fakirler: Nisap miktarı malı olmayan, geçimini zor sağlayanlar.
• Miskinler: Hiçbir şeyi olmayan, en muhtaç durumdakiler.
• Zekat memurları: Zekatı toplamak ve dağıtmakla görevlendirilenler.
• Kalpleri İslam’a ısındırılacaklar: Müellefe-i kulûb.
• Köleler: Hürriyetine kavuşmak isteyenler (tarihsel hüküm).
• Borçlular: Ödeyemeyeceği borç altında ezilenler.
• Allah yolunda olanlar: Fî sebîlillah kapsamındakiler.
• Yolda kalmışlar: Memleketinde zengin olsa da yolculukta muhtaç düşenler.

Zekat; anne-baba, büyükanne-büyükbaba gibi üst soya, çocuk ve torunlar gibi alt soya ve eşe verilemez. Ayrıca zengin birine ve gayrimüslime zekat verilmez. Verilen kişinin zekat aldığını bilmesi şart değildir; “hediye” olarak da verilebilir.

Zekat ne zaman verilir?

Zekat, malın üzerinden bir kameri yıl geçtikten sonra farz olur ve geciktirilmeden verilmesi gerekir. Birçok kişi zekatını Ramazan ayında vermeyi tercih eder; çünkü bu ayda yapılan ibadetlerin sevabı katlanır. Ancak zekatın Ramazan’da verilmesi zorunlu değildir; malın yıl dönümü hangi aya denk geliyorsa o zaman verilebilir. Zekatı vaktinden önce, gelecek yıl için peşin vermek de caizdir.

Sık yapılan hatalar

• Sadece nakdi hesaplamak: Altın, döviz ve ticaret malını unutup yalnızca banka parasından zekat vermek eksik hesaplamaya yol açar.
• Tüm borçları düşmek: Yalnızca vadesi gelen ve bir yıl içindeki borçlar düşülür; 20 yıllık konut kredisinin tamamı değil, o yılki taksitler hesaba katılır.
• Eski altın fiyatı kullanmak: Nisap, güncel gram altın değerine bağlıdır; aylar önceki fiyatla hesap yapmak hatalı sonuç verir.
• Oturulan evi katmak: Temel ihtiyaç olan ev, araba ve eşya zekata tabi değildir.

Sıkça Sorulan Sorular

Zekat oranı yüzde kaçtır?

Nakit, altın, gümüş ve ticaret malı için zekat oranı net servetin yüzde 2,5’idir, yani 40’ta biridir. Tarım ürünleri ve hayvanlar gibi mallarda oranlar farklıdır.

Nisap miktarı 2026’da kaç TL?

Nisap 80,18 gram altın değeridir. 28 Haziran 2026 itibarıyla gram altın yaklaşık 6.130 TL olduğunda nisap kabaca 491.500 TL’ye denk gelir. Altın fiyatı değiştikçe bu tutar da değişir.

Borcu olan zekat verir mi?

Vadesi gelmiş borçlar varlıktan düşülür. Borç düşüldükten sonra kalan net servet hâlâ nisabı geçiyorsa zekat farzdır; geçmiyorsa zekat yükümlülüğü kalkar.

Altın takıların zekatı verilir mi?

Hanefi mezhebine göre, kullanılan ziynet altını da nisaba ulaşıyorsa zekata tabidir. Sahip olduğunuz gramın güncel TL değerini hesaplayıp yüzde 2,5’ini ayırmanız gerekir.

Son güncelleme: 2026. Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; bağlayıcı dinî hüküm için Diyanet İşleri Başkanlığı’nın resmî kaynaklarına başvurun.

İlgili İçerikler

• YKS Puan Hesaplama 2026: TYT-AYT Ham Puan Hesaplama Aracı
• Doğum Günü Hesaplama: Kaç Gün Kaldı, Hangi Gün Doğdun?
• ALES Puan Hesaplama 2026: Netini Gir, Tahmini Puanını Gör
• Ovülasyon Hesaplama: Yumurtlama ve Doğurgan Günler Aracı
• EBOB EKOK Hesaplama (Online Araç) ve Adım Adım Çözüm
• Yakıt Hesaplama: Yol Maliyetini Anında Çıkaran Araç (2026)